Tình yêu và khao khát

Có một vấn đề tôi đã chiêm nghiệm rất lâu: Tình yêu và sự khao khát, liệu chúng có cùng bản chất hay không?

Lý do tôi nghiền ngẫm vấn đề này là vì tôi cho rằng có thể nhiều người vẫn trộn lẫn hai khái niệm đó với nhau. Người ta tin rằng trong tình yêu, đặc biệt là tình yêu đôi lứa, khao khát là chất xúc tác và là hệ quả của tình yêu: vì có khao khát nên mới yêu nhau, vì yêu nhau nên mới khao khát nhau. Tôi nghi ngờ điều đó; bằng tất cả trải nghiệm của tôi, tôi nghi ngờ điều đó.

Đối với tôi, tình yêu đứng cùng phía với sự đủ đầy, còn khao khát đứng về phía sự thiếu thốn. Ở giữa hai ngả đó, tôi không thấy có cây cầu nào bắc qua cả. Người ta chỉ có thể chọn một trong hai: tiếp tục thiếu thốn hoặc đón nhận đủ đầy mà thôi. Và căn nguyên của toàn bộ rắc rối là khi ta không chịu minh định xem mình đang chọn hướng nào. 

Để minh định được, tôi thấy trước tiên cần đi sâu vào nhận thức về sự thiếu thốn và đủ đầy. Có thể từ bao lâu, ta vẫn ôm giữ những hình bóng, những suy tưởng rằng cái này phải là thế này, cái kia phải là thế kia. Ta tin vào sự tồn tại cố định của những ý nghĩa nào đó trong cuộc đời này. Chính niềm tin đó gây ra sự thiếu thốn, bởi lẽ mọi thứ cứ liên tục chao đảo, cuốn xô, và chẳng thể nào nắm giữ được thứ gì mãi mãi cố định, một sát na cũng không thể. Ta thu chụp và lưu giữ một hình bóng, một ý niệm, rồi ta lựa lọc, uốn nắn những trải nghiệm của mình sao cho giống nhất với hình bóng-ý niệm đó. Điều đó có thể không? Nếu nó có thể, thì nó có thể tồn tại trong bao lâu, khi mà dòng chảy cuộc đời này không một giây ngừng nghỉ? Khi mà ta chẳng thể kiếm tìm được trải nghiệm nào thực sự giống với chấp niệm của mình, hoặc chẳng thể sống đủ lâu với những trải nghiệm đó, hoặc phát hiện ra sự vô nghĩa của cả ước vọng lẫn trải nghiệm, chúng ta cảm thấy thiếu thốn.

Khi chúng ta thiếu thốn, thì chúng ta đi kiếm tìm những trải nghiệm hay là tình yêu? 
Đối với tôi, tình yêu phải là thứ gì đó vượt trên trải nghiệm. Nó có thể đem lại nhiều trải nghiệm, những nó phải không là bất cứ trải nghiệm nào. Vì sao? Vì trải nghiệm là cái đến đi, biến dị, trong khi tình yêu phải là sự đầy đủ, mãi mãi. Chẳng phải mọi đôi lứa yêu đương đều hướng về sự đầy đủ mãi mãi hay sao? Nhưng đầy đủ và mãi mãi thì không phải là trải nghiệm, vì nó không đến đi và thay đổi. Thế nên trải nghiệm không phải là tình yêu; tình yêu không phải là trải nghiệm.

Tình yêu là sự đủ đầy; và sự đủ đầy không được tạo nên bởi những thứ thiếu thốn. Sự đủ đầy không cần được tạo nên bởi bất cứ thứ gì cả. Đủ đầy là đủ đầy như chính nó. Một khối nguyên thể chuyển động không ngừng nhưng không thêm không bớt. Nó là cái bí ẩn nhất và cũng là cái rõ ràng nhất. Nó là cái ngôn từ không thể diễn tả được chính xác, mà chỉ có thể hiển lộ nhờ sự dấn thân và thể nghiệm của tự thân. Đó là nhận thức cơ bản, đặt nền móng cho hành trình thể nhập Tình Yêu. 
Từ cơ bản đó, tôi suy tư về các mối quan hệ yêu đương. Nếu hai con người đến với nhau với niềm tin rằng tình yêu có cùng bản chất với sự khao khát, thì hẳn đây là cuộc chơi xây lâu đài trên cát của những đứa trẻ. Những đứa trẻ may mắn sẽ nhớ được rằng đó không phải là lâu đài thật, đó chỉ là cát biển. Khi bị sóng biển cuốn trôi, chúng sẽ không đau khổ. Nhưng lại có những đứa trẻ kém may mắn hơn, chúng thực sự đầu tư vào vật liệu tạm bợ là những trải nghiệm cát biển để mong muốn xây dựng lâu đài vĩnh cửu của tình yêu. Khi bị sóng gió tấn công, chúng sẽ cảm thấy khổ đau, mất mát thực sự.

Rồi tôi lại nghĩ tới một trường hợp khác. Hai con người gặp nhau trên hành trình từ bỏ khao khát để bước vào Tình Yêu. Họ có thể chơi xây lâu đài trên cát cùng nhau, nhưng đồng thời, họ cũng chơi đùa với cả đại dương và sóng gió. Họ biết rõ họ đang hướng về điều gì. Họ biết rõ sự thiếu thốn chẳng là gì ngoài những chấp niệm. Họ biết rõ sự đủ đầy là bản chất thực sự của họ, và họ học cách sống với nó mỗi giây. Họ mặc nhiên để cho cát bụi là cát bụi, sóng gió là sóng gió, và chúng cứ việc làm công việc của chúng. Nếu chúng có thể lấy của họ đi càng nhiều thứ thì lại càng tốt. Bởi tất cả mọi thứ được cho tồn tại đều chẳng là gì khác hơn ngoài những chấp niệm.

Hai con người yêu nhau thực sự là hai con người cùng hướng vào cái Một. Cái Một không phải là một trải nghiệm, chính vì thế nó chẳng là gì để mà khao khát. Nó là cái ngược lại, nó là sự đủ đầy. Cách duy nhất để đạt đến Đủ Đầy là từ bỏ chấp niệm thiếu thốn để khám phá bản chất đủ đầy.