Xe ngựa — đọc truyện Tru Sa (2)

Đọc Xe ngựa, tôi tham gia vào một mộng du già (dream yoga) của Tru Sa.

Anh thấy mình ngồi trên một cỗ xe ngựa đi về một nơi anh chẳng biết gì ngoài một cái tên ghim trong đầu — Minh Quốc. Những người trên xe cũng chẳng chia sẻ với nhau cùng một đích đến, họ xuống khi nào họ cần xuống, những người còn lại cũng chẳng biết bao giờ tới nơi. Một tên khổng lồ điều khiển một con quái mã hai đầu kéo chiếc xe qua bao dặm trường bụi bặm mà từ lâu hắn đã đánh mất bản đồ. Kẻ lữ hành cứ mỗi khi chìm vào giấc ngủ lại mơ thấy lửa.

Tôi trôi theo những ảo ảnh của Tru Sa và tự lúc nào tôi cũng không còn hỏi muốn câu chuyện này dẫn đến đâu và có ý nghĩa gì. Bởi vì, cũng như nhân vật chính, mọi câu hỏi đều va đập vào hư vô và vọng lại chính nó. Vậy mà ngay đó, tôi thấy mình được phép ngủ. Tôi thèm một thứ văn chương vô định như thế, nơi người ta chẳng phải buộc tới đâu cả. Người ta có thể tha hồ kéo dài những chuyến đường rừng, những đêm bão, những buổi sáng dị thường đến bất cứ bao lâu mà họ muốn, tuyệt nhiên không kịch bản. Trong Xe ngựa, có một sự mơ hồ thanh thản như thế. Những câu hỏi đi đâu chỉ được đáp lại bởi một cái đi đâu từ người đồng hành đối diện, tới đâu rồi thì vọng lại một cái đang đi từ gã đánh xe.

Thế nhưng có một Minh Quốc tồn tại như mục đích của toàn bộ hành trình, chỉ có điều không có bản đồ tới đó. Có người lại gọi nó là Nhà. Người khác lại lặng lẽ nhận ra nó khi nhìn thấy một mỏm đá bên bờ vực thẳm.

Rồi chỉ một người còn lại sau cùng với chiếc xe, gã khổng lồ và con quái mã đã cụt một đầu. Và roi cương được trao cho người đó. Gã khổng lồ tan thành tro bụi. Con quái mã đâm chiếc đầu còn lại vào vách đá vỡ tung, tưởng như một hành động tự vẫn kỳ quặc. Và rồi một cái đầu duy nhất mọc lên với bờm lông rực rỡ như biểu tượng nhất nguyên sau khi nhận thức nhị nguyên chấm dứt. Hành khách đã trở thành người đánh xe của chính mình.

Đến đây, mọi thứ đột nhiên quá rõ ràng. Hình ảnh người đánh xe đã xuất hiện trong nhiều thư tịch cổ như ẩn dụ cho Atman - Linh hồn bất tử. Tru Sa đã làm sống dậy một biểu tượng kinh điển — Người đánh xe ở Delphoi.

  Còn, ai là người đánh xe này, không còn nghi ngờ gì nữa: "Người đánh xe bên trong — theo Veda — là người điều khiển thế gian này và thế giới bên kia và toàn bộ các thế giới khác từ bên trong.”
Bằng từ Szanszkrit: antarjármin. Zarathustra nói như sau: ”Ta là trưởng lão, người thắng chiếc xe đầu tiên, là con người đầu tiên.”

  Bằng tiếng Iran: ratha eszthar. Sankara viết: ”Những đặc tính của Người ở vương quốc của các thần linh cũng như ở mặt đất, Người đánh xe.” Và nói tiếp:” Đấy chỉ có thể là Átman, cái Tôi vĩnh cửu, người đánh xe bên trong.”

  Còn Katha-Upanisad: ”Mi hay nhớ mi là người đánh xe và thân xác vật chất của mi là cái xe.”
Zohár viết:” Thiên nhiên là cái xe, người trời là người đánh xe.” “Người trời là nhận thức Thượng đế” Đây là nhận thức thượng đế Toth, Hermes, Mercurius, Manu, Kecalkoatl, Manko Kapak.

  “Việc cai trị - Li Ki nói - là thắng chiếc xe. Sức mạnh tinh thần là dây cương để kẻ cai trị dẫn dắt dân chúng; các quan lại là yên cương, sự trừng phạt là cái roi da. Con Trai của Trời là người đánh xe. Thủ lĩnh và cố vấn là tay phải và tay trái.”
(Hamvas Béla, Minh Triết Thiêng Liêng, Nguyễn Hồng Nhung dịch)

Tru Sa đã đột ngột bẻ hướng và thực sự bắt đầu câu chuyện khi kết thúc những từ cuối cùng. Hành nhân hoang mang, èo uột lúc ban đầu không còn nữa, hắn biến thành một gã khổng lồ cầm cương con hùng mã mới hồi sinh và cỗ xe của riêng mình. Chắc chắn không còn tồn tại hai chữ đi đâu mà thay vào đó là ĐI NÀO.

Tôi im lặng trước cảm thức tâm linh sâu sắc trong tâm khảm Tru Sa. Hoặc đúng hơn, cái bóng gầy gò, ngón tay kẹp điếu thuốc và đôi mắt chẳng bao giờ cười mà tôi từng biết chẳng phải là Tru Sa. Đó chỉ là một cỗ xe lăn lông lốc trên dặm trường vô định cho đến thời khắc mọi câu hỏi tan thành tro bụi, nắm lấy roi cương và một con người xuất hiện. Con người đang hiên ngang tiến về Minh Quốc.