7 bài thơ gan góc

Sáng nay, dậy sớm, đọc Trần Dần — Ghi 1954-1960. Đến bài Cách nhìn sự vật của nhà thơ Tố Hữu, bỗng thấy phải tự "kiểm thảo" lại mình. Phải xét lại xem mình có thiếu cá tính, lười biếng, lảm nhảm, công thức, cách nhìn nhỏ bé, ỷ lại, bao phủ lên vấn đề một cái buồn yếu đuối không? Phải xét lại xem thơ mình có phải là kiểu thơ tiểu tư sản đi theo cách mạng, chứ chả phải cách mạng thật bởi thiếu lăn xả vào thực tế, thiếu mở rộng cách nhìn và sáng tác mạnh bạo tự do? Phải xét lại xem liệu mình có đang chọn một vùng an toàn để "ung dung yên ngựa bên đường suối reo" không? Tôi thấy không có gì trực tiếp hơn câu trả lời bằng tác phẩm. Tôi có 7 bài thơ sau đây để đối thoại với Trần Dần.

 Hà Nội

Hà Nội ôm trong mình những kẻ tha hương,
những khối nhà nhe răng gầm ghè nhau,
những người nuốt mắt nhau,
những bức hồng leo đã diệt chủng từ lâu hoặc chưa bao giờ từng nở.

Hà Nội ôm trong mình một khối sương mù
kết thành một lữ quán,
đám người len lỏi giữa đám mây khói,
một con tàu mắc cạn giữa biển khơi,
que diêm đốt cháy một dòng chữ.

Hà Nội ôm trong mình một đêm giao thừa
của những kẻ không biên giới,
pháo hoa sủi từ đáy cốc,
ý thơ bị dùng đến một nghìn lần,
đèn vàng khóc trên những tảng nhà xanh.

Hà Nội ôm trong mình một Hà Nội tha hương,
nước mắt dội bom trên những tượng đài,
lá cờ rách nát tựa màng trinh của người con gái chưa từng,
nàng tự cào rách mình như minh chứng cho sự chung thủy.

Hà Nội trượt đi trên những phố rêu,
trên hai âm tiết hà-nội,
trên sợi phở trói lưỡi người,
Hà Nội đành ngủ để đánh trận trong một cuộc mộng du.

 [Bực] ngang [không bực] dọc

Tôi định thần, nhìn vỏ trấu nằm ngang
Như cánh tay người thôi vẫy
Người nằm ngang
Đoàn tàu cán qua người nằm ngang
Người nằm ngang trên đường ray
Như vỏ trấu nằm ngang
Trên đất nước nằm ngang trên cánh tay thôi vẫy
Vẫy vùng chi một dải ngang ngang
Cắt ngang lục địa chẳng còn ai vùng vẫy
Tôi định thần, nhìn cái kẻ nằm ngang
Lải nhải thanh ngang
Có khi vặn được vần trắc nhưng lại chẳng thể vùng vẫy
Nên lại sõng soài nằm ngang
Có cái gì nằm ngang
À, ngang như cái đường sắt trên không Cát Linh-Hà Đông ngang vãi cứt
Hàng Ngang-Hàng Đào ngang vãi cứt
Tôi chẳng muốn văng bậy nhưng có mùi đấy thật
Cái mùi ngang
Ngang ngang
Ngang ngang ngang ngược
Chả hiểu sao tôi mở bài bằng cái vỏ trấu nằm ngang
Rồi lại cuốn vào bao cái ngang ngang láo xược
Tôi rời thành phố sau cuộc tình
Cóc phải
Tôi muốn tìm tôi
Cóc phải
Tôi sa chân lỡ bước
Cóc phải
Tôi định thần, nhìn vỏ trấu nằm ngang
Như cánh tay người thôi vẫy
Người nằm ngang
Đoàn tàu cán qua người nằm ngang
A, nhớ rồi: Con tàu Đổi Mới
Em tôi mở tiệm quần áo ở phố Đường Tàu
Tôi ngủ đêm bên phố Đường Tàu
Tôi ăn bánh cuốn bên phố Đường Tàu
Tôi viết sách bên phố Đường Tàu
Đéo gì, giờ mới nhớ ra cái tàu tên là Đổi Mới
Đổi Mới cái con từu
Định chạy xuyên qua Điện Biên Phủ
Leo lên đầu người rồi thẳng sang Tung Của hử
Cái đéo gì mà cả thủ đô có mỗi một chỗ vật vờ cho cái bọn hút sách
Thế mà hồi đó cũng có đứa yêu mình
Yêu cái đéo gì mới được chứ
À, tại hồi đó tôi định làm tổng thống á
Cũng định đổi mới này nọ
A chết mẹ, quên nhắc đến từ ngang
Ờ, lan man quá, quên mất bài thơ nằm ngang
Lại nào,
Tôi định thần, nhìn vỏ trấu nằm ngang
Như cánh tay người thôi vẫy
Người nằm ngang
Đoàn tàu cán qua người nằm ngang
Cái đù má, cái đất nước tôi ngang ngang
Ngang ngược quá
Ở Hà Nội vẫn còn có hội thơ
Họ làm cái qué gì cho dọc được lại đây
Dọc để vẽ cây thập giá lên quần sịp à
Này, từ lúc vào Sài Gòn tôi mới quan tâm đến chính trị
Tôi quan tâm dần mỗi chiều thứ bảy ra Đường Sách
Ngẩn tò te trước cái bưu điện to tổ chảng
Ơ, đây là Sài Gòn à?
Ơ, đây là miền Nam Việt Nam?
(To thế! Cái thằng ngu này, giờ mày mới biết à?)
Cái đù má, Hà Nội bẩn vãi cứt
Làm sao ta, nàng vẫn ở trong con ngách đó
Mẹ nàng cũng muốn bán nhà dời đi
Mua căn nào rồng rộng
Nhưng đếch được
Thôi được, thú thật là lâu nay tôi nghĩ về Hà Nội với màu tím
Màu tím mộng mơ
Trên thang đo ô nhiễm
Ơ này, nhưng sao tôi lại nhìn thấy vỏ trấu nằm ngang
Một phế phẩm hoang tàn?
Cóc phải
Một tác phẩm đương đại?
Cóc phải
Một ẩn dụ, tượng trưng?
Cóc phải
Nó là cái vỏ trấu nằm ngang
Trên đoàn tàu “Đổi Mới”
Trên thang tím mộng mơ
Trên giấc mơ tiến lên mà đéo ai cần phải bước
Nó là cái vỏ trấu nằm ngang mà đéo ai cũng biết
Đất nước tôi nằm dọc
Nhưng cái đường sắt nằm ngang đéo bao giờ nằm dọc
Ờ thì dân thủ đô bảo là nó cũng có tác dụng che nắng
Tôi biết, bạn tôi vẫn làm thơ và thoả thuê văng đéo
Ôi cái mỹ từ ngây ngất trong hư không
Hoá giải nỗi niềm dân tộc
Dân tộc ngang ngang ngang ngược
Thôi bây giờ tôi đi dọc
Đi dọc quần anh phố thị
Dọc cái thanh ngang: dọc cuộc thập tự chinh khắc trên mu quần sịp.

 F

cuộc nổi dậy từ cơ man những chiếc hôn của quạ
nấp sau lưng kẻ say nhà cầm quyền run rẩy
toà thị chính cựa mình con bò say sắp lên bàn mổ
ả dạng háng nhún nhịp theo điệu hò reo của những phiến quân bàn phím
cơm nguội 
thịt nguội
ngày nguội
vồng mông nguội không kẻ táp xoa cào cấu 
chính trị nguội những trò hề không còn ai làm khán giả 
khán giả chết hết trên sân khấu tỉnh lẻ nô nức đón văn minh
ả trộm ảnh insta người ta đăng story bán hàng
hàng ả bán là gì tùy anh tưởng tượng
tưởng tượng và xóc lọ xuất tinh
cơm nguội 
thịt nguội
thành phố nguội
những vỉa hè nguội tiếng rú gào những người phê thuốc
quạ đã về đường đêm nguội bàn chông AK và mặt nạ
những con bò say còn đòi lên sân khấu
chúng mượn nón vớ hóa trang
đây xin mời đêm nay là của các người 
ả vẫn tập gym đều trên story facebook 
vài giọt mồ hôi háng đủ để nhân dân quên đi đại dịch
cơm nguội
thịt nguội
thơ nguội
bài diễn văn nguội sách giáo khoa á đù mấy thằng bắt nạt phải phạt nguội
á đù đú à cuối ngày bắn điếu cày phun đôi pun đẫm dịch 
kinh dịch tinh dịch dập dịch suốt ngày dịch
tập dịch tập nghịch tập chịch 
tập chịch với ai khi ai cũng FA thành F0
FA // FB // FBI // F1-2-3
vâng xin thông báo chúng ta chuẩn bị bước vào tình trạng bình thường mới
xin thông báo bà con sẽ đủ ăn
còn sau đó chưa biết

 Chết đói

Hãy tưởng tượng một ngòi bút đói mực,
một bàn tay đói da, 
một hàm răng đói thịt,
chúng ta sẽ lăn từ trung du đến đồng bằng,
chúng ta sẽ dũi đất thành những lởm chởm phi mỹ học,
chúng ta sẽ phá nát cỗ bánh sinh nhật không chút thiện ý,
chúng ta sẽ cho chúng biết là chúng ta đang đói. 
 
Nhưng chúng ta sẽ không ăn,
người ta không ăn khi đói,
người ta sẽ dùng chân,
thậm chí dùng giày để giẫm nát cơn đói.

Cơn đói sỉ nhục máu anh hùng,
chúng ta không thể đói trên đường khai sáng được, 
nhưng chúng ta sẽ cho chúng biết khi đói chúng ta sẽ như thế nào.
 
Chúng ta sẽ ăn nhiều hơn mức cần,
ăn đến chết,
ta chết, cơn đói cũng phải chết.

Chết là anh hùng,
đói là sỉ nhục,
còn chết đói
là kết quả.

 Dấu chấm to

Coi chừng!
Đừng tưởng cách xuống dòng nhã nhặn là thơ
Đó là đường bay
Gấp khúc bất ngờ của một viên đạn.

Coi chừng!
Đừng tưởng nhà thơ kỵ dấu chấm câu 
Mà không thể đặt dấu chấm hết cho vài thứ.

Sẽ có một bài thơ 
Chỉ có một
Dấu chấm to 
Chặn đứng những điều ngu xuẩn.

Coi chừng!
Đừng tưởng nhà thơ chỉ có chỗ trú chân là trang giấy.

Hắn vẽ được những thằng người trên đấy 
Thì cũng có quyền tước đoạt đất dưới chân của bọn bay.
 
Coi chừng!
Coi chừng!
Hãy coi chừng!

 Viết bậy

Tôi sẽ viết về những bầy chó săn 
trong một thời đại xám ngoét.
Tôi không chờ một ngàn năm sau 
để thăm chúng trong bảo tàng.
Tôi đã thấy chúng ở trong đó rồi
cùng những kẻ đóng vai chứng nhân,
chúng diễn trò thời cuộc.

Tôi có nên dửng dưng 
vì chẳng một chút cảm thông hay cảm kích?

Chúng nhe răng trước tôi,
Tôi bảo: Cắn đi!

Chúng chĩa súng vào đầu tôi,
Tôi bảo: Bắn đi!

Còn nếu chúng chưa làm việc đấy,
Tôi quát: tại sao chưa làm?

Chúng bảo không thể giết một kẻ đứng ngoài lịch sử.
Tôi gật đầu.

Lịch sử là thứ con người tạo ra, tin vào, và giam mình trong đó.
Lịch sử nào cũng có sự góp mặt của những bầy chó săn.
Khắc tinh của bọn chó săn là những kẻ đếch có chân trong lịch sử.
Chúng sẽ sủa mãi những cái bóng không người
và răng nanh chúng trở nên hoàn toàn vô dụng.

Tôi trôi đi cùng những trường thời-không-ý niệm 
và thi thoảng đổ bóng lên những mảng tường lịch sử. 
Nhưng tôi không ở đó để đứng về phe người hay phe chó,
không quỷ đỏ, quỷ xanh,
không hân hoan vì túc cầu,
chẳng khổ tâm vì chính trị.

Bạn cho tôi một viên đạn,
tôi chẳng biết cất nó vào đâu.
Vì óc não này chẳng chóng thì chầy cũng tan rã,
thân thể này không sớm thì muộn cũng hoang tàn.

Tôi muốn giữ viên đạn làm kỷ niệm,
nhưng thôi, xin trả lại bạn.
nếu muốn, bạn có thể 
cất nó vào lịch sử.

 Địt cụ anh, thằng tù nhân cai ngục

Nói tôi nghe, khi nào tôi bị bắt?
Khi nào anh cắt ít đất cho tôi?
Gọi tôi vào lo lót một chỗ ngồi
Đỡ buồn cảnh mình anh sau song sắt.

Tay tôi đây, còng đi nào quản giáo!
Chân tôi đây, xích hộ cái thầy cai!
Không có rượu cho xin bô nước đái
Tửu Quỳnh Tương cũng ngai ngái khai khai.

Địt cụ anh, quá nhiễu nhương trò trẻ!
Tôi nghe mà nẫu hết mẹ cỗ lòng
Không phải ai cũng đi ở như không
Chưa sẵn lòng thì mình đừng mời gọi.

Ấy thế mà cái giống đời nó thế
Buồn một mình chốn ngục thất cô liêu
Thèm có người chia sớt nỗi tiêu điều
Giơ gông xích như một điều khẩn khoản.

Thôi được rồi, đã nghe rồi thủ trưởng
Biết phận anh khổ giam cầm tù ngục
Tôi sẽ vào uống rượu với anh nha
Uống xong rồi lại đái ra uống ực.

Địt cụ anh, khề khà hết đêm nay
Sáng mai đây ta lại tiếp tục say
Thương không hết lấy chi mà buồn bực 
Ai chẳng đang ở trong ngục như ai.

Địt cụ anh!
Thằng tù nhân cai ngục!

Hình sưu tầm