Cái cây

tôi thấy mình run rẩy. tôi nhìn vào sự vô cảm của mình. tôi thấy mình run rẩy. tôi nhìn vào sự vô cảm của mình. tôi nên ngừng cái gì lại? tôi nên tiếp cái gì đây? tôi là lối đi để người đi lại. người muốn đi lại cái gì đây? tôi là hiện thân của vô cảm. người muốn đi lại cái gì đây? tôi cười. tôi khóc. tôi rên. tôi gục đầu trên cái ho sằng sặc. người muốn đi lại cái gì đây? tôi chẳng gọi tên nổi những cơn gió độc ngoài kia, chúng thả cho tôi tối hậu thư của ngày phán quyết. người muốn đi lại cái gì đây? tôi sờ được thấy cái hòn đá đó. tôi sờ được thấy cái đốt sống lưng đó. tôi sờ được thấy cái cau mày đó. tôi sờ được thấy những đêm dài đó. tôi sờ được thấy tiếng động cuối đường nơi mãi xa tôi chẳng thể tới. người muốn đi lại cái gì đây? tôi là lối đi để người đi lại. người muốn đi lại cái gì đây? tôi là tiếng cười gằn mà chính tôi căm ghét. người muốn đi lại cái gì đây? tôi là nụ hôn tráo trở mà chính tôi căm ghét. người muốn đi lại cái gì đây? tôi là hơi thở mà chính tôi căm ghét. người muốn đi lại cái gì đây?

tôi thấy mình run rẩy. tôi nhìn vào bể cá trong phòng ngủ. tôi nhìn vào tiếng điều hoà reo đều thả lời phán quyết thòng lọng trước hai lỗ mũi tôi. tôi thấy những cái đốt sống lưng bật khóc. tôi thấy tôi đạp lên quả đất của tháng ngày hoang bạc. tôi thấy dòng sữa nóng mà tôi đã nhổ nước miếng làm ôi thiu. tôi thấy quả cây trong lòng tay tôi bóp nát. tôi thấy bầu vú trinh mà răng tôi nhai như mớ rơm rạ một chiều hè. tôi thấy người ngồi đó đợi tôi và tôi tôi tôi tôi những cái tôi còn giăng lưới đón lõng tôi. tôi tôi tôi tôi tôi tôi tôi dài thêm nữa. tôi tôi tôi tôi ngắn lại. tôi tôi ngắn lại chút nữa. tôi à tôi ơi. tôi ru chiếc răng khôn muôn đời mọc lệch. cắm vào má tôi khai mở con đường lệch lạc. tôi là lối đi mọc lệch. người muốn đi lại gì đây? người muốn đi lại gì đây? tôi có chiếc răng khôn mọc lệch. tôi khôn ngoan như chiếc răng khôn không biết đường biết lối. tôi nên nhổ đi không người? tôi nên nhổ cái con đường đó khỏi miệng mép tôi để người chẳng tìm tôi làm chi nữa. ừ tôi là lối răng khôn mọc xuyên qua vệ đường nướu lợi. người muốn đi lần nữa làm gì?

cửa sổ tôi không có. tôi có hai cánh cửa lớn mở ra ban công phía bên kia là một ngôi nhà nhiều cây rủ xuống từ lầu một. à trong này người ta gọi tầng hai là lầu một. trong này người ta gọi tầng một là tầng trệt. trong ngày người ta gọi anh cả là anh hai. ôi tôi dượt lại những phương ngữ đó làm chi? tôi muốn đi lại cái gì đây? tôi muốn lăn lê ở xó nhà. vâng tôi hiểu đêm nay tôi không cần ngủ. vâng tôi hiểu tôi sẽ không ngừng cái này sau ba giờ đồng hồ nữa. vâng cái tiếng lách cách bàn phím phối ngẫu với hoà thanh róc rách bể cá trong phòng ngủ. vâng tôi còn để tấm chăn trễ nải bờ vai. vâng tôi hành hương trên đường xa mãi nữa. vâng tôi sẽ về với mẹ. vâng tôi sẽ về với mẹ. vâng tôi sẽ gặp cái trống ngực liên thanh. vâng tôi sẽ gọi cái tên mà bà đặt cho tôi hồi ấy. ôi không. mẹ chưa từng đặt tên tôi. đó là cái tên của bố. mẹ gọi tôi bằng cái tên tôi chưa bao giờ tự gọi cho mình. tôi chỉ dùng tên bố. nhưng bố chưa biết tôi sẽ chào đời. bố gọi tên ai thế bố? bố có biết con chưa từng làm bố. bố có biết đêm nay con không ngủ. bố có biết con lại làm lại cái này thêm một lần nữa. bố có biết bây giờ con mới biết đọc chữ. bố có biết nên con cứ mãi gọi bố, bố sẽ hắt xì hơi. nhưng có cách nào gặp bố ngoài cách con làm bố. à con làm bố. nhưng đầu tiên con cần về với mẹ đã. con ở đó. con ở đó trong tiếng trống ngực liên thanh. con ở đó và không còn chữ nghĩa. ôi nhưng con mới biết đọc. con đã mù chữ biết bao lâu. con muốn đọc bố à. có vấn đề gì với con vậy? con viết điên cuồng trên bức tường con mới xây. con mới xây bức tường này đấy. con có giỏi không bố? nhưng bố khen con làm gì? con có biết khen ngợi là gì đâu? con đi đâu vậy bố? nhưng con sẽ làm bố. bố biết không? con sẽ làm bố. cái cối xay đó bố à. cái cối xay xay con thành bố. làm bố là như thế nào bố ơi? làm bố là ra làm sao? điều gì khiến cái răng con mọc lệch. quả đất này thực chất là cái gì? sao con chưa từng thấy nó? con nói chuyện với bố bố đừng lo lắng gì cả bố ơi. con thương con vì con chưa từng làm bố. bố làm sao làm được bố đây. bố đối với con là một mệnh đề triết học. ôi bố ơi triết học là gì? ôi bố ơi triết học là gì? vì sao con không biết đọc? vì sao con không học xong lớp vỡ lòng? bố ơi vỡ lòng là gì? bố ơi bố đừng nghe thấy con nhé. bố ơi đừng nghe thấy bố ơi. bố ơi đừng nghe thấy. con hứa sẽ không khóc bố ơi. nhưng bố ơi triết học là gì? nhưng bố ơi bố dạy con đọc chữ được không?

tôi thấy tôi run rẩy. tôi cần tái hiện lại khúc dạo đầu à? tôi đã biến dạo đầu thành cái gì đây? tôi đã muốn người đi lại mãi làm gì? tôi sẽ không kể người nghe về điều tồi tệ nữa? nhưng tồi tệ là gì? tha thứ là chi? mà người ở đâu? vì sao người cần một lối lệch? ai cũng bảo hãy tránh xa tôi. và tôi cũng bảo thế? nhưng tôi ở đâu trên chiếc răng mọc lệch? tôi ở đâu khi mùa bão sắp qua đây? tôi ở đâu nơi xứ người gọi anh cả là anh hai và cũng là anh cả. tôi tôi tôi tôi và tôi đã mỏi. người muốn đi lại cái gì đây? ngày mai người nhắc đến xứ người ta gọi tôi là cơn chếnh choáng. tôi lại đâm sầm vào tôi. vào tháng ngày tôi trôi trong bể cá. vào tháng ngày tôi muốn đi lại cùng người lần nữa. xứ người ta. xứ con người. xứ sở tôi học điều dối trá. xứ người lạnh ớn dọc sống lưng. à mà tôi có lần nhắc đến sự vô cảm. à tôi có lần cứ ám ảnh nỗi dung. à có lần tôi học rằng thơ là công thức. à có lần tôi lần theo những mẫu câu mở đầu giống nhau. à có lần tôi lần theo đường tơ giăng xuống. à có lần tôi sẽ ngủ ngoan bên mẹ. à có lần tôi ngủ ngoan trong căn phòng dở dang tôi ám ảnh về nỗi hoàn bị mà chẳng cho những cái cây đâm ra từ nướu răng tôi sưng tấy. à có lần người bảo sẽ xa tôi. nhưng tôi là lối đi. người chỉ có thể xa người. từng bước chân người đi xa hơn người có thể. người đi về những luyên nhớ thuở ban sơ. người đi về những hoài mong. người đi cánh đồng xa có chú chim giăng màn sương sớm.

à kể chuyện này. trong một sân chơi công cộng, những cơn gió mặc sức nhảy xuống hồ. ở đó có một nàng áo trắng. ở đó có một ai hồi đó gọi là tôi. nhưng tôi có phải là lối đi mà người muốn thả bước lần đầu? rồi sấm sét ụp xuống đầu tôi. rồi quả đất thành nơi sấm sét. rồi sấm sét xé toạc bức mành. rồi bức mành ụp xuống đầu tôi. tôi sấm sét xé tôi thành bức mành thưa trên trong gió tháng ba những cây sưa trổ bông như người ta vẫn kể. rồi cây sưa người kể rằng tôi đã đứng đó thật lâu. rồi tôi biến đi thành lối đi người chẳng hay còn muốn đi lần nữa. rồi cây sưa trổ bông. gió tháng ba là tứ thơ đẹp đấy. rồi sấm sét xé tứ thơ thành lối đi chẳng hay người còn muốn đi lần nữa. rồi tôi lặng im trong buổi chiều ngắm mặt hồ tẻ ngắt. rồi tôi lặng im lặng im. im im im im im lặng. tôi thấy tôi không biết. người dạy tôi ngắm cái cây mọc ra từ tháng ngày hoang bạc. người bảo tôi đó là cái cây không phải là một mệnh đề triết học. người bảo tôi đó là cái cây đó. đừng có là triết học. ôi nhảm nhí thay tôi có biết đọc chữ đâu mà người e tôi là triết học. người bảo người không biết chữ hay thấy cái gì cũng là triết học. ôi thế ư vậy gió tháng ba có là triết học? vậy sấm sét trên kia có là triết học? vậy tôi không biết chữ thì tôi là triết học? người bảo, nhìn em này, đó là cái cây, em không là triết học. nhưng người dạy tôi đọc chữ đi để tôi không thấy người là triết học. ừ thì người là cái cây. ừ thì người biết đọc. còn tôi thì không. tôi chưa vỡ lòng. tôi chưa vỡ lòng tôi làm sao tôi biết người là cái cây. a cái cây thì còn đứng đến ngày mai phải không? cái cây thì còn đứng đó trên lối đi. và người ta đi qua cái cây. và người ta lại muốn đi lần nữa. a người ta muốn đi lại cái cây. lối đi hẳn phải có cái cây thì người ta mới mong đi lại. lối đi mà chẳng có cái cây thì người đi lại làm gì.

bà hàng xóm từng bắt tôi quỳ xin lỗi những cái cây tôi đã dùng một cái cây để đánh đập chúng. tôi dùng một cái cây để đánh đập cây. tại tôi muốn một lối đi mà. tôi chẳng hay rằng lối đi thì vẫn có thể đứng đó cái cây. tôi đã chẳng hay rằng cái cây mọc xuyên qua lối đi đâm ra rìa má tôi như cái răng khôn mọc lệch. tôi vẫn khôn đấy. nó vẫn ở đấy. thế thì tôi không xoá những cái cây đi nữa nhé. tôi sẽ không xoá những cái cây khỏi nướu lợi tôi. người còn ở đó không trên sân chơi? người còn ở đó không trên sân chơi, tôi biết chơi vài trò thì phải. tôi biết chơi nhìn cây. nhìn cây là để vỡ lòng. vỡ lòng tôi ơi. vỡ lòng bố ơi. vỡ lòng mẹ ơi. mẹ vỡ lòng rồi. còn lòng tôi vỡ chưa?

ngày qua tôi viết một bài ca tên là vỡ. lúc đó người còn khoả trần và làm thiên đường nhỏ nhắn cho tôi. tôi ca lên giữa những khối nhà ung nhọt. người bảo, thiên đường đấy. vâng tôi hối lắm rồi. vâng tôi hối lắm rồi. hối cái thiên đường nhỏ nhắn ấy. hối cái thịt da người bện vào tôi. tôi hối cái lối đi của tôi để người chẳng còn biết quay lại làm chi khi những cái cây bị đánh đập. tôi hối với bà hàng xóm. tôi hối với chủ quán cà phê. tôi hối cùng bạn bè biết chữ. tôi hối với triết học mà tôi ngu khờ cứ tưởng rằng nó chẳng phải là cái cây. thế người bảo tôi về cái cây đi. tôi sẽ trồng tôi trong vườn mẹ. tôi sẽ bảo bố rằng con có biết cái cây. tôi bảo rằng cái cây làm bố. tôi bảo rằng sấm sét sắp trời mưa. tôi bảo rằng hoa sưa trổ tháng ba bên hồ đầy gió. tôi bảo rằng đêm nay tôi không cần ngủ. tôi bảo rằng tóc tôi xoăn tít và răng tôi mọc lệch. tôi bảo rằng tôi mới lên ba. tôi bảo rằng tôi thèm học chữ. tôi bảo rằng vô cảm là cái gì ư. tôi bảo rằng cái cây chẳng biết gì vô cảm. tôi bảo rằng cái cây còn ở đó dẫu con đường đánh đập nó hoài hoài. tôi bảo rằng thiên đường nhỏ nhắn tôi. tôi bảo rằng đỉnh núi cao có cái cây ở đó. tôi bảo rằng tôi sẽ ở đó cùng cây. tôi bảo mùi khói thơm và hoa thơm và trái thơm và bầu vú thơm và tiếng gọi thơm và môi thơm và chân thơm và thiên đường thơm và nụ cười thơm và ngày tháng thơm và người thơm và phố xa thơm và buổi chiều thơm và vô cảm thơm. và vô cảm thơm. và vô cảm thơm như cái cây sưa tháng ba trổ bông bên hồ đầy gió. và bố ở đó. mẹ ở kia. và tôi ở đây. trong thiên đường nhỏ nhắn thơm.

người có muốn một cái bể cá trong phòng ngủ không? tôi có ở đây chừng mười chú cá. ôi tôi vô cảm đến nỗi chẳng đếm hết số cá trong phòng ngủ của mình. đếm kiểu gì cũng thiếu nếu chẳng đếm tôi. đếm tôi nữa đi hỡi gió tháng ba có chăng đêm cây đếm lá mà chẳng đếm tôi. đếm những đêm tôi chẳng biết cái cây ngoài hiên vừa trổ ra nhánh mới. tôi biết làm sao đây? tôi biết làm sao nhỉ? tôi chỉ giận, buồn, xin lỗi. tôi chưa biết đọc cây. a tôi chưa biết. a tôi đang học. tôi đang học đọc cây. a những sợi tơ giăng xuống giếng và đây đó lũ nhện ẩn cư. a ẩn cư à. mẹ tôi ẩn cư trong tiếng trống thoi thóp lịm dần. bố tôi ẩn cư chờ mong ngày tôi biết chữ. a tôi ẩn cư trong phòng điều hoà reo lời phán quyết. phán quyết rằng đã đến lúc tôi biết đọc cây. phán quyết rằng ngày mai là mùa thu hay tháng ba ấy nhỉ. tôi thứ lỗi cho tôi mùa thu là một chữ, chẳng phải một mùa. tháng ba là một chữ khác, chẳng phải thời gian. thời gian là chi? phỏng chăng cũng giống như triết học? đó là triết học của kẻ chẳng biện biệt được tháng với mùa. ừ thế tôi cứ viết tiếp thôi. giữa tháng mùa là thiên đường nhỏ nhắn. người khoả trần bên miệng giếng trầm ngâm. a tháng ba là viên phấn vỡ. a mùa thu là chiếc gương soi. bà hàng xóm còn nhớ tôi và cái cây tôi đã quỳ xin lỗi. xin lỗi một cái cây khi biết một cái cây? xin lỗi khi chưa được vỡ lòng. vỡ lòng tôi đi tôi. vỡ lòng tôi đi lối đi đâm xuyên má tôi mọc lệch cái cây chìa ra từ thiên đường nhỏ nhắn của tôi. ừ tôi sẽ thở ra run rẩy. ừ sẽ tấu lại khúc dạo đầu. ừ tôi sẽ sờ vào má tôi và tìm ra cái cây. cái cây.

The Broken Column, tranh của Frida Kahlo