Làm — dịch thơ Rosmarie Waldrop (3)

Làm

Tôi thường không biết làm gì. Hay liệu tôi có muốn làm không.

Bình minh đã ló dạng từ lâu trong khi tôi vẫn còn đang kéo lê những gót chân trong óc não sình sệt của mình, hy vọng chút cà phê, rên rẩm một âm Si giáng. Để chuẩn bị nhào vào hành động. Hoặc không.

Có lẽ tôi chỉ muốn đổ xuống độc một cái bóng phảng qua. Cảm giác hệt như cái tiếng “Ơn giời” của mẹ tôi mỗi khi bà tung hê áo vú.

Nhưng tôi lại lo rằng có cái gì đó mà tôi phải làm. Sợ sẽ ngỏm trước khi hoàn tất nó. “Hiện thực hoá” bản thân, người gọi thế, nhưng thế chẳng phải là tự giới hạn mình sao? Một cái máy trộn bê tông kẹt cứng cừng cưng trong một guồng quay, dù nó giúp xây nhà?

Nên tôi tự gạt mình với suy nghĩ rằng tôi đang làm gì đó trong lúc suy tư. Hoặc khi chìm vào đêm với ả mèo và những giấc mơ về ả ấy.

Người nói, không phải là làm nếu không vã mồ hôi mặt, không gai góc, và không sản xuất trẻ con. 

Liệu tôi có nên nhìn, thay vì âu lo về những nét riêng tinh tế thoát khỏi đôi mắt tôi? Nghe, thay vì phiền muộn vì kích thước đôi tai mình? Nhưng tôi có thể trồng vườn mà không trở thành một cái đầu bắp cải không?

Bàn tay sẵn sàng để viết. Chúng ta có thể không gọi đây là lao động chân tay được không? Hoặc một giai đoạn trong Công trình Vĩ đại hòng biến ả mèo từ hữu hình thành vô hình trong khi hiến dâng cơ thể ả cho ngữ ngôn phi hình thể? Dù đó là từ nỗi tuyệt vọng với chính thể xác tôi?

Người nói, viết lách của tôi quá rề rà nó giống như sự ngưng tụ của trọng lực. Hay bụi bặm bám trên mấy cái thứ để lau chùi.

Đúng là tôi đang thủng thẳng thùng thằng như thể tôi có thì giờ để ngắm nhìn sự hình thành của những tầng địa chất. Dầu đêm đã rỉ qua những mấu xương giòn rụm của tôi.

Tôi chắc chắn không biết làm gì để kết thúc chuỗi ngày của mình cho thật “duyên dáng.” Nhưng cơ thể này vẫn chết trong suốt đời ta, hàng ngàn tế bào mỗi giây.

Thế nên mọi thứ hẳn đã rất rõ ràng.

— Phapxa Chan dịch từ nguyên tác tiếng Anh của Rosmarie Waldrop

---

Doing

I often don’t know what to do. Or if I want to.

Dawn has long broken while I still drag my feet in the mud inside my head, hope for coffee, make a B-flat moan. To prepare the plunge into action. Or not.

Maybe I want to cast only a passing shadow. Feel like my mother’s “Thank God” when she took off her corset.

But I am worried there’s something I ought to be doing. Afraid I’ll die without having done anything. “Realized” myself, you call it, but wouldn’t that just mean limited myself? A cement mixer stuck in one motion, even if it helps build a house?

So I delude myself into thinking I’m doing something when thinking. Or when descending into the night with the cat and dreams of the cat.

You say, no doing without sweat of the face, thorns and thistles, and bringing forth children.

Should I look, instead of worrying about fine distinctions that escape my eyes? Listen, instead of fretting about the size of my ears? But can I cultivate my garden without becoming a cabbage head?

The hand gets ready to write. Could we not call this manual labor? Or a stage in the Great Work of rendering the corporeal cat incorporeal while giving her body to the bodiless word? Even if it‘s from despairing of my own body?

You say, my writing is so slow it’s more like gravitational condensation. Or dust gathering on the cleaning supplies.

It’s true I’m dawdling as if I had time to watch the formation of geological layers. Though night already seeps through my brittle bones.

I certainly don’t know what to do to end my days “gracefully.” But the body dies all through our life, thousands of cells every second.

So everything should be very clear.

Chân dung tác giả

Tìm hiểu thêm về bài thơ và tác giả: https://poets.org/poem/doing